یکشنبه 11 اسفند 1392  03:46 ب.ظ    ویرایش: سه شنبه 10 تیر 1393 11:45 ق.ظ

مفهوم شناسی چشم انداز فرهنگی

کارل ساور جغرافیا را علم مطالعه مورفولوژی چشم انداز دانسته و وظیفه جغرافیدانان را مطالعه عمیق و درک ماهیت گذر از محیط طبیعی به چشم انداز فرهنگی می داند.

به نظر ساور هدف منطق جغرافیایی تحلیل مورفولوژی چشم انداز به منزله یک تولید فرهنگی است.

 

ادامه مطلب   


نظرات()  
جمعه 8 آذر 1392  02:26 ق.ظ    ویرایش: چهارشنبه 2 بهمن 1398 09:32 ق.ظ
نوع مطلب: کتاب ها ،

معرفی کتاب «جغرافیای فرهنگی» ترجمه علی احمدی، از سری انتشارات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام 1392

طی چند دهه گذشته تحولات علمی زیادی در محتوا و سرفصل رشته‌های دانشگاهی بویژه رشته‌های علوم انسانی رخ داده است. در سال 1389شورای عالی انقلاب فرهنگی در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری، «نقشه جامع علمی کشور» را ارائه و چنین تحولی را بیش از پیش مورد تأکید قرار داده است. در این میان، رشته جغرافیای انسانی نیز متناسب با تغییر و تحولات علمی کشور، با رویکردی میان‌رشته‌ای دروسی را در برنامه رشته جغرافیا قرار داده است. از جمله این دروس می‌توان به درس «مبانی جغرافیای فرهنگی» اشاره کرد.

بر این اساس، از اواخر دهه هشتاد دو رویداد در حوزه جغرافیای فرهنگی اتفاق افتاده است:رویداد نخست اینكه درس «مبانی جغرافیای فرهنگی» در سرفصل برنامه‌ درسی مقطع كارشناسی رشته جغرافیای دانشگاه شهید بهشتی گنجانده شد و رویداد دوم؛ راه‌اندازی رشته جغرافیای فرهنگی در «جامعة‌المصطفی» قم می‌باشد كه به صورت تلفیقی از دروس معارف اسلامی و تخصصی رشته جغرافیا ارائه گردید. هر چند عناوین دروس ارائه شده در سرفصل برنامه این رشته نیاز به بازنگری دارد.

کتاب حاضر را می‌توان یکی از کتاب‌های آموزشی در جغرافیای فرهنگی محسوب کرد. چرا که کتاب از سه بخش نظری، کاربردی و روش‌شناختی تشکیل شده و سعی در آموزش کاربردی جغرافیای فرهنگی دارد. در تحلیل‌های جغرافیای انسانی استفاده از اندیشه‌های اندیشمندان سایر رشته‌های علمی مانند جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی، اقتصاد و علوم سیاسی موجب دید جامع‌نگرانه به مسائل می‌شود. جغرافیای فرهنگی نیز به دلیل ویژگی‌های میان‌رشته‌ای بودن، از این قاعده مستثنی نیست و به رشته‌های دانشگاهی بویژه انسان شناسی فرهنگی، جغرافیای تاریخی، جامعه‌شناسی، باستان‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی وابسته است. اثر حاضر در سال 2002 توسط خانم پاملا شورمر- اسمیت عضو دانشگاه پورتس موث انگلستان به نگارش درآمده  و توسط دکتر علی احمدی در سال 1392 در انتشارات دانشگاه امام صادق به چاپ رسیده است.

   


نظرات()  
چهارشنبه 29 آذر 1391  08:55 ق.ظ    ویرایش: سه شنبه 27 فروردین 1392 11:24 ق.ظ

انتشار  مجلات تخصصی در حوزه جغرافیای فرهنگی

فصلنامه جغرافیای فرهنگی جهان اسلام  که در مرکز نشریات علمی دانشگاه امام رضا علیه السلام منتشر می‌شود، از پاییز 1390 تاکنون در دو شماره منتشر شده است.  این فصلنامه در صفحه اصلی پایگاه استنادی جهان اسلام نمایه سازی شده است و مورد تایید این مرکز قرار گرفته است. مطالعه این فصلنامه به دانشجویان جغرافیای فرهنگی و انسانی توصیه می شود.

 

   


نظرات()  
چهارشنبه 29 آذر 1391  08:42 ق.ظ    ویرایش: سه شنبه 27 فروردین 1392 11:25 ق.ظ

120 رشته جدید دانشگاهی
 
بازنگری در علوم انسانی به مرحله تازه ای رسیده است و نهادهای متولی آن، وزارت علوم، شورای عالی انقلاب فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سعی در ارائه رشته‌های جدید دارند که هنوز مشخص نیست با حجم و انواع مختلف این رشته‌ها با پسوندهای اسلامی، این رشته‌ها چگونه قرار است وارد برنامه درسی دانشگاه‌ها شوند.

به گزارش خبرآنلاین عضو گروه برنامه‌ریزی علوم حوزه‌ای با اشاره به تصویب 120 رشته جدید در گروه علوم حوزه‌ای دانشگاهی در مقاطع مختلف نام این رشته‌ها را اعلام کرده است... حجت الاسلام معصومی با بیان اینکه تاکنون 120 برنامه گروه علوم حوزه‌ای دانشگاهی در مقاطع مختلف به تصویب شورای برنامه‌ریزی آموزش عالی رسیده است، به ایسنا گفت:‌ در این بازنگری‌ها رشته‌های علوم سیاسی، جامعه شناسی و روانشناسی بیشترین مغایرت را با معارف اسلامی داشته و کمترین منابع اسلامی را داشته‌اند. همچنین علوم تربیتی با معارف اسلامی هماهنگ بیشتری را داشته است.وی با اشاره به تهیه و تصویب 120 رشته جدید در این حوزه، گفت: 10 برنامه آن مربوط به مقطع کارشناسی، 54 برنامه مربوط به مقطع کارشناسی ارشد و 56 برنامه نیز مربوط به مقطع دکتری است.

همچنین 25 برنامه جدید نیز در مقاطع کارشناسی،‌ کارشناسی ارشد و دکتری در دست تهیه است.معصومی در خصوص برخی از برنامه‌های پیشنهادی گروه علوم حوزه‌ای - دانشگاهی که به تصویب شورای برنامه‌ریزی آموزش عالی رسیده است، به دروس تصویب شده در مقطع کارشناسی اشاره کرد و گفت: این رشته‌ها شامل تبلیغ در حج و زیارت، جغرافیای فرهنگی، زبان و فرهنگ روسی، زبان و فرهنگ فرانسه، علوم حدیث، فرهنگ و معارف اسلامی، فلسفه و عرفان اسلامی، کارشناسی معارف اسلامی و مطالعات اجتماعی، کلام اسلامی، معارف اسلامی و مطالعات زنان است.(خبر آنلاین)

   


نظرات()  
چهارشنبه 29 آذر 1391  08:06 ق.ظ    ویرایش: سه شنبه 27 فروردین 1392 11:25 ق.ظ

از سال 2006 كه كنوانسیون پاسداری از میراث فرهنگی و معنوی از سوی یونسكو به اجرا گذاشته شده است، كشورهای مختلف جهان می‌توانند در پنج حوزه شامل سنن شفاهی، هنرهای اجرایی، دانش سنتی، مهارت در ساخت صنایع دستی و آیین‌ها و آداب و رسوم یك پرونده را با یك مصداق مشخص برای ثبت ارائه دهند و ایران نیز تاكنون توانسته 10 اثر را به ثبت برساند كه شامل پرونده نوروز (به صورت مشترك با چند كشور منطقه)، ردیف موسیقی ایرانی، موسیقی بخش‌های استان خراسان، تعزیه، نقالی و قصه‌گویی  اجرایی ایران، فرش كاشان، فرش فارس، آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای، مهارت‌های سنتی در ساخت لنچ ایرانی و دریانوردی در حوزه خلیج‌فارس و قالیشویی اردهال بوده است. در هفتمین اجلاس میراث معنوی یونسكو نیز كه امسال از 13 تا 17 آذرماه در پاریس برگزار شد، مراسم قالیشویی مشهد اردهال از سوی ایران به ثبت رسید .... (خبر از جام جم آنلاین)

   


نظرات()  
یکشنبه 19 شهریور 1391  08:08 ق.ظ    ویرایش: سه شنبه 10 تیر 1393 11:50 ق.ظ

کاربرد نقشه‌‌ها و اطلس فرهنگی در جغرافیای فرهنگی

جغرافیا همواره در تحقیقات مختلف طبیعی و انسانی نیازمند روش‌ها و تکنیک‌های علمی است. نقشه یکی از ابزارهای مهم در پژوهش‌های جغرافیایی است که استفاده از آن، نتایج این پژوهش‌ها و تحلیل‌ها را مؤثر و کارآمدتر می‌نماید. در جغرافیای فرهنگی نیز کاربرد نقشه‌های فرهنگی و اطلس فرهنگی بسیار مورد توجه است. بنابراین در جغرافیای فرهنگی برای تعیین و آشکارسازی ساختار هویت فرهنگی یک ناحیه جغرافیایی، استفاده از نقشه‌های فرهنگی و اطلس فرهنگی ضرورت تام دارد.

ادامه مطلب   


نظرات()  
چهارشنبه 1 شهریور 1391  09:05 ق.ظ    ویرایش: شنبه 4 شهریور 1391 08:13 ق.ظ

جغرافیای فرهنگی شاخه ای از جغرافیای انسانی است که ویژگی‌های فرهنگی یک سرزمین، تأثیر فرهنگ مادی و معنوی(غیرمادی) انسانی بر محیط زیست، و اثرات سازمان‌های انسانی بر فضاها و مکان‌های جغرافیایی را مورد مطالعه علمی قرار می‌دهد و با روش‌های علمی به چرایی، چگونگی و علل این اثرات پاسخ می‌دهد.

بنابراین جغرافیدان فرهنگی با مطالعه دقیق جوامع گوناگون فرهنگی علاوه بر شناخت فرهنگ‌‌ها که در درازمدت به صورت رفتارهای انسانی، سبک زندگی، و ... تجلی یافته است، به آثار و پیامدهای فضایی و مکانی آنها در بستر جغرافیا می‌پردازد.

چنین مطالعه‌ای که مبتنی بر مبانی تئوریک، آگاهی از مسائل و روشهای علمی است، نیازمند دو مورد است: 1- شناخت کافی از برخی مفاهیم اساسی و کلیدی در جغرافیای فرهنگی همچون: فرهنگ(Culture)، تغییر فرهنگی(Cultural Change)، بوم‌شناسی فرهنگی (Cultural Ecology) ، چشم‌انداز فرهنگی (Cultural Landscape) ، تنوع فرهنگی (Cultural Diversity)، ویژگی‌های فرهنگی(Cultural Traits)، تمدن (Civiliaztion)، جوامع فرهنگی(Cultural Communities)، اشاعه فرهنگی(Cultural Diffusion) ، ناحیه فرهنگی (Culture Areas)، محیط (Environment).  

2- مطالعات میان‌رشته‌ای و شناخت علمی از سایر حوزه‌های علمی مرتبط و همجوار نظیر: علوم اجتماعی، علوم سیاسی، اقتصاد، جغرافیای انسانی، انسان‌شناسی فرهنگی، تاریخ و جغرافیای تاریخی، روانشناسی اجتماعی، باستان‌شناسی، معماری.

 جغرافیا، فرهنگ، جغرافیای فرهنگی، جغرافیای انسانی، انسان شناسی فرهنگی

 

   


نظرات()  
سه شنبه 22 شهریور 1390  07:46 ق.ظ    ویرایش: سه شنبه 22 شهریور 1390 08:01 ق.ظ

م‍ق‍دم‍ه‌ای‌ ب‍ر ج‍غ‍رافی‍ای‌ ف‍ره‍نگی‌/ م‍ول‍ف‍ان‌ ت‍ری‌ ج‍ردن‌، ل‍س‍ت‍ر راون‍ت‍ری‌؛ م‍ت‍رج‍م‍ان‌ س‍ی‍می‍ن‌ ت‍ولایی‌، م‍ح‍م‍د س‍لی‍م‍انی‌. ت‍ه‍ران‌: پ‍ژوه‍ش‍گ‍اه‌ ف‍ره‍ن‍گ‌، ه‍ن‍ر و ارت‍ب‍اطات‌‏، ۱۳۸۰.

 

ج‍غ‍رافی‍ای‌ ف‍رهنگی‌/ م‍ای‍ک‌ ک‍رن‍گ‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌ م‍ه‍دی‌ ق‍رخ‍ل‍و،  ت‍ه‍ران‌: س‍ازم‍ان‌ م‍طال‍ع‍ه‌ و ت‍دوی‍ن‌ ک‍ت‍ب‌ ع‍ل‍وم‌ ان‍س‍انی‌ دان‍ش‍گ‍اه‍ه‍ا (س‍م‍ت‌)‏، ۱۳۸۳.

 

ج‍غ‍رافی‍ای‌ ان‍س‍انی‌ چ‍ش‍م‌ان‍داز ف‍ره‍نگی‌/ شهریار خالدی،  ت‍ه‍ران‌ : دان‍ش‍گ‍اه‌ آزاد اس‍لامی‌، دف‍ت‍ر گ‍س‍ت‍رش‌ ت‍ولی‍د ع‍ل‍م‌ ‏، ۱۳۸۴.

 

گستره فرهنگی و مرزهای تاریخی ایران زمین ناصر تکمیل همایون، دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1379

 

زمینه‌های غالب در جغرافیای انسانی، فاطمه بهفروز، انتشارات دانشگاه تهران، 1374

 

مبانی جغرافیای انسانی، جواد صفی نژاد، دانشگاه تهران، 1368

 

   


نظرات()  
شنبه 11 تیر 1390  10:48 ق.ظ    ویرایش: یکشنبه 22 مرداد 1391 10:03 ق.ظ

رابطه جغرافیا و فرهنگ در جغرافیای فرهنگی

در حوزه های علمی گوناگون مباحثی مشترک و همپوشان، روش‌شناسی همسو، حتی مبانی نظری و تئوریکی وجود دارد که آنها را در مطالعات خود به هم نزدیک می‌کند. بنابراین برای بررسی دقیق‌تر رابطه جغرافیا و فرهنگ، باید با موضوع اصلی، مبانی نظری و روش‌کار حوزه‌های علمی نزدیک به جغرافیای فرهنگی نظیر تاریخ و انسان‌شناسی و حتی باستان‌شناسی آشنایی و احاطه کافی داشت.

موضوع اصلی انسان‌شناسی فرهنگی فرهنگ است. اساس مطالعات تاریخ، بر زمان و فرایندهای زمانی متمرکز است و موضوع دانش جغرافیا نیز بر مکان استوار است.

هر گاه مکان که دارای حدود و ثغور است به عنوان یک ناحیه فرهنگی که ویژگی‌های مشترک دارد، مد نظر قرار دهیم، برای فهم فرهنگ آن ناحیه ناگزیر از مطالعات جغرافیایی هستیم. شکل‌یابی و تکوین هر فرهنگی در یک محدوده خاص جغرافیایی اتفاق می‌افتاد. تفاوتها و تنوعات فرهنگی را در اولین نگاه باید ناشی از جغرافیای مکانی و فضایی قلمداد کرد. اقلیم، زمین و خصوصیات آن، کیفیت منابع طبیعی آن، فرصتها و محدودیتهای ناشی از محیط طبیعی، بلاشک در نوع معیشت، سبک زندگی و در واقع فرهنگ آن مکان تأثیر دارد. مثلاً نوع لباس و پوشش به مثابه صورتی از سبک زندگی و هویت فرهنگی هر قوم و ملتی، متأثر از آب و هواست. اگر در کشورهای عربی گرم و خشک، مثل عربستان نوع لباس سفیدرنگ، گشاد و با کمترین تماس با بدن تهیه می‌شود، در کشورهای سردسیر مثل سیبری نیز لباسهای پوستی، پشمین و در عین حال بسته تهیه می‌شود.

به دلیل اینکه فرهنگ برآیند جغرافیا – مکان با تمام ویژگی‌های طبیعی و بستر شکل‌گیری – و تاریخ – زمان و مقتضیات تاریخی و اجتماعی – یک سرزمین است، لذا هر گاه بخواهیم فرهنگ یک سرزمین را مورد مطالعه قرار دهیم، از پل جغرافیا باید عبور کنیم. از سوی دیگر، فرهنگ در مکانهای مختلف فرهنگی به صورت موزائیکی متنوع و متکثر متجلی می شود که وظیفه جغرافیا را در رابطه با فرهنگ روشن می‌سازد.

در جهان‌بینی اسلامی بر سیر در افاق - به مثابه مکان و جغرافیا- و انفس – سیر در درون- برای رشد و بالندگی انسان تأکید شده است. هدف از سیر در زمین و مکانهای مختلف آن و مطالعه تاریخ و سرنوشت اقوام و فرهنگ گذشتگان، شناخت، عبرت گرفتن و ارتباط با سایر فرهنگها در قالب ارتباطات میان‌فرهنگی است که از موضوعات مورد توجه اسلام است.

 بنابراین جغرافیای فرهنگی یعنی مطالعه فرهنگ‌های گوناگون در بستر مکان(جغرافیا) و در ارتباط با زمان(تاریخ) با هدف شناخت همگونی ها و ناهمگونیهای فرهنگی یا به عبارت دیگر تنوعات فضایی مکانی فرهنگها.

   


نظرات()  
چهارشنبه 8 تیر 1390  07:36 ق.ظ    ویرایش: چهارشنبه 8 تیر 1390 08:35 ق.ظ

جغرافیای فرهنگی جدید- علی احمدی

در جغرافیای فرهنگی جدید مباحثی از حوزه های علمی زبان‌شناسی، معماری، نشانه‌شناسی، جغرافیای رفتاری و نظایر آن وارد شده است. نشانه شناسی چشم اندازهای فرهنگی از این موضوعات جدید در جغرافیای فرهنگی است.

از آنجا که چشم‌اندازها از آثار و عملکردهای انسانی محسوب می‌شوند، می‌توانند معانی مورد نظرِ خالقِ اثر یا «انسان» را نشان دهند. از این رو نشانه‌شناسی «چشم‌اندازهای فرهنگی» یکی از راههای فهم و کشف معنا در محیط زندگی انسان می‌باشند و در این راستا چشم‌اندازهای فرهنگی به مثابه «متن» و «زمینه» مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرند. برای فهم این بافت‌ها یا متن‌ها از طریق چشم‌اندازهای فرهنگی می‌توان به استعاره‌ها و معانی موجود در آنها پی برد.

مطالعه فرهنگ به معنای وسیع کلمه یکی از موضوعات مورد علاقه علم نشانه‌شناسی است. اگر به یکی از کاربردهای فرهنگ که آثار و تجربیات فکری به‌خصوص فعالیتهای هنری انسان را مورد تأکید قرار می‌دهد. توجه کنیم، آنگاه دستاوردهای هنری، معماری، چشم‌اندازهای فرهنگی انسان‌ساخت یکی از جنبه‌های مهم فرهنگ است که در حوزه جغرافیای فرهنگی به عنوان «چشم‌انداز» و در نشانه‌شناسی به مثابه «نشانه» مورد مطالعه قرار می‌گیرد. - علی احمدی

   


نظرات()  
چهارشنبه 25 خرداد 1390  07:32 ق.ظ    ویرایش: شنبه 17 مرداد 1394 05:41 ب.ظ
نوع مطلب: مقالات ،

جغرافیای فرهنگی؛ تبیین نظری و روش‌شناختی - علی احمدی

مقوله فرهنگ یکی از مفاهیم به نسبت جدید، مهم و پیچیده در علوم انسانی بویژه در شاخه‌های متعدد علوم اجتماعی است. به همین دلیل کاربرد و مفهوم آن در علوم اجتماعی و با توجه به نگاه خاص هر یک از اندیشمندان این حوزه‌، تعاریف گوناگونی از فرهنگ ارائه شده است. با بررسی این تعاریف به دلیل برداشت‌های گوناگون و دیدگاه‌های متفاوت، پیچیدگی این مفهوم دوچندان می‌شود.

فرهنگ در رابطه با جامعه و به خصوص جغرافیای فرهنگی ویژگی‌هایی دارد که مهمترین آنها عبارتند از: 1- همة جوامع بشری به یك فرهنگی وابسته‌اند؛ 2- فرهنگ هر قوم و ملتی، ویژة خود آنها و منحصر به فرد است. بنابراین هر فرهنگی در داخل یك مكان معین رشد می‌كند؛ 3- فرهنگ در تمام ابعاد و شؤونات زندگی اعم از فردی، اجتماعی، مادی و معنوی انسان تظاهر می‌کند؛ 4- فرهنگ امری اكتسابی، قابل انتقال و آموختنی است؛ 5- فرهنگ در جامعه عهده‌دار قوام، همگرایی و یگانگی اجتماعی است؛ ......

فرهنگ از نظر جغرافیدانان فرهنگی اینگونه تعریف شده است. «فرهنگ ‌الگوهای رفتار آموخته شده انسانی را كه در قالب مقاومی شكل می‌گیرد بیان می‌كند و به واسطه آن، ایده‌ها و تصورات از یك نسل به نسل دیگر یا از گروهی به گروه دیگر منتقل می‌شود...

مقاله «جغرافیای فرهنگی؛ تبیین نظری و روش‌شناختی» در فصلنامه  مطالعات فرهنگ ارتباطات (نامه پژوهش فرهنگی) (پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات) شماره 13 سال 1390 منتشر شده است. برای دانلود مقاله اینجا کلیک کنید.

   


نظرات()  
سه شنبه 24 خرداد 1390  01:13 ب.ظ    ویرایش: شنبه 17 مرداد 1394 11:07 ق.ظ
نوع مطلب: مقالات ،

کتاب «سطح بندی روستاهای کشور» در کتاب ماه تاریخ و جغرافیا( شماره 157 سال 1390) توسط علی احمدی معرفی و نقد گردید. برای دریافت فایل اینجا کلیک کنید.

   


نظرات()  
سه شنبه 24 خرداد 1390  11:30 ق.ظ    ویرایش: چهارشنبه 25 خرداد 1390 07:48 ق.ظ

کتاب «فرهنگ مفاهیم و اصطلاحات برنامه ریزی و توسعه روستایی» در کتاب ماه تاریخ و جغرافیا (شماره 154 سال 1389) توسط علی احمدی معرفی گردید. برای دریافت فایل اینجا را کلیک کنید.

مطالعه این کتاب به دانشجویان جغرافیا توصیه می‌شود.

   


نظرات()  
دوشنبه 16 خرداد 1390  08:13 ق.ظ    ویرایش: شنبه 17 مرداد 1394 06:12 ب.ظ
نوع مطلب: مقالات ،

این مقاله  در سال 1388 در شماره 38 فصلنامه مطالعات فرهنگ ارتباطات  پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات چاپ شده است.  اینجا کلیک کنید.

   


نظرات()  
دوشنبه 16 خرداد 1390  08:06 ق.ظ    ویرایش: شنبه 17 مرداد 1394 05:48 ب.ظ
نوع مطلب: مقالات ،

این مقاله در روزنامه ایران منتشر شده است. برای مطالعه بیشتر  اینجا را کلیک کنید.

   


نظرات()  
  • کل صفحات:4  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  •   

جغرافیای فرهنگی Cultural Geography

لازمه ایجاد تمدن نوین اسلامی شناخت ظرفیت های جغرافیای فرهنگی و تمدنی است.
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات